Το παιδί μου δυσκολεύεται στην έκθεση: Πότε χρειάζεται εξατομικευμένη υποστήριξη;

Η έκθεση αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα και απαιτητικά μαθήματα για την πλειονότητα των μαθητών. Οι γονείς παρατηρούν ότι τα παιδιά τους πολλές φορές δυσκολεύονται να  ξεκινήσουν να συγγράφουν ένα κείμενο στο τετράδιο ή στην κόλλα ενός διαγωνίσματος.

Επίσης, πίσω από μία δυσκολία στην έκθεση κρύβονται βαθύτερες  μαθησιακές ανάγκες.  Συγκεκριμένα, πολλοί μαθητές δυσκολεύονται να οργανώνουν τον τρόπο σκέψης τους, να κατανοούν το ζητούμενο ενός θέματος, να χρησιμοποιούν το κατάλληλο λεξιλόγιο και να συντάσσουν ολοκληρωμένες προτάσεις. Το σημαντικότερο από όλα είναι ότι οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, δυσλεξία, γλωσσικές αδυναμίες η παραγωγή γραπτού λόγου αποτελεί για αυτούς μιας σύνθετη διαδικασία.

H έκθεση δεν είναι ένα μάθημα όπου ο μαθητής γράφει απλώς προτάσεις. Απαιτεί ενεργοποίηση πολλών επικοινωνιακών και πνευματικών δεξιοτήτων που είναι: η οργάνωση των ιδεών σε μια λογική σειρά, η χρησιμοποίηση του κατάλληλου λεξιλογίου για το σχηματισμό σωστών προτάσεων, η διατήρηση της συνοχής σε όλες τις παραγράφους κατά τη συγγραφή μιας ολοκληρωμένης έκθεσης. Ταυτόχρονα, η προσοχή στην ορθογραφία και στην στίξη απαιτούν την ιδιαίτερη προσοχή από το μαθητή. Πρέπει  να σημειωθεί ότι ένα παιδί που δυσκολεύεται στη συγκέντρωση, στη γλωσσική επεξεργασία ή στην οργάνωση των πληροφοριών όλα αυτά μοιάζουν σαν ένα βουνό που δεν ξέρει πώς να το ανέβει. 

Σε αυτό το σημείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό να τονιστεί ένας βασικός διαχωρισμός. Πολλοί μαθητές αποφεύγουν την έκθεση είτε από αδιαφορία, είτε από  απογοήτευση, είτε από αρνητική αξιολόγηση. Η εξατομικευμένη διδασκαλία ειδικής αγωγής προσφέρει ένα πραγματικά εξατομικευμένο πρόγραμμα μαθησιακής υποστήριξης. Κάθε παιδί έχει διαφορετικό τρόπο μάθησης, διαφορετικό ρυθμό, διαφορετικές δυσκολίες και εφαρμόζοντας την εξατομικευμένη διδασκαλία εντοπίζονται ακριβώς οι δυσκολίες του και στη συνέχεια σχεδιάζεται βήμα - βήμα η κατάλληλη παρέμβαση προκειμένου να βοηθηθεί ουσιαστικά και έμπρακτα από το εκπαιδευτικό προσωπικό. 

Μέσα από την ειδική αγωγή ο μαθητής μαθαίνει συντεταγμένα πώς να βρίσκει λέξεις ή κλειδιά, πώς να δημιουργεί ένα χάρτη ιδεών, πώς να συγγράφει μια ολοκληρωμένη παράγραφο, πώς να χρησιμοποιεί παραδείγματα και εν γένει πώς να συνδέει τις σκέψεις του. Ένας μαθητής που μαθαίνει να οργανώνει τη σκέψη του καλύτερα, μπορεί σταδιακά να απαντά πιο ολοκληρωμένα σε ερωτήσεις κατανόησης, ερμηνείας και ανάπτυξης.

Θα ήθελα να επισημάνω την προσοχή στην συναισθηματική ενδυνάμωση κάθε μαθητή. Η ειδική αγωγή στοχεύει και ενδυναμώνει κάθε μαθητή προκειμένου να μπορέσει να γράφει σωστές προτάσεις, να οργανώνει ολοκληρωμένες παραγράφους και αναπτύσσει επιχειρήματα, ώστε να βελτιωθούν τα κείμενα του. Η ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης είναι απαραίτητη για να μπορέσει ο μαθητής να συγγράφει ένα κείμενο χωρίς φόβο και ανασφάλεια. 

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαπολιτισμική διάσταση της διδασκαλίας. Στη σημερινή εποχή πολλοί μαθητές μεγαλώνουν σε διαφορετικά πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα με αποτέλεσμα η εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας να απαιτεί επιπλέον εξατομικευμένη υποστήριξη. Λόγω του διαφορετικού γλωσσικού τους υπόβαθρου,  των διαφορετικών εμπειριών,  του διαφορετικού τρόπου σκέψης είναι ιδιαίτερα σημαντική μια διαπολιτισμικά ευαισθητοποιημένη διδασκαλία που σέβεται την πολιτισμική ταυτότητα του κάθε μαθητή και τον βοηθά να γράφει καλύτερα με τρόπο που ταιριάζει στις ανάγκες του και στις δεξιότητες του.

Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα διδασκαλίας στα φιλολογικά μαθήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε κάθε παιδί που χρειάζεται ένα διαφορετικό τρόπο προσέγγισης, περισσότερη οργάνωση, περισσότερη συγκέντρωση, ενίσχυση στην έκφραση, καλύτερη κατανόηση και περισσότερη αυτοπεποίθηση. Μόνο με αυτό τον τρόπο κάθε μαθητής μπορεί να προοδεύει, αρκεί να διδαχθεί με τρόπο που σέβεται των ρυθμό, τις ανάγκες και της ιδιαιτερότητες του!